Geen wonder dat je een burn-out kreeg

Jaren terug, toen ik iemand vertelde over mijn leven en mijn burn-out, zei ze tegen mij: met jouw geschiedenis begrijp ik dat je burn-out bent geraakt. Haar opmerking deed me pijn. Het voelde alsof ik ergens op werd betrapt, alsof het mijn schuld was. Alsof ik met open ogen in ben gelopen, die afschuwelijke burn-out.

Op het podium van die eerder genoemde geschiedenis stond een tijgermoeder prominent in het midden, vechtend voor haar lijfsbehoud, voor haar kinderen, voor hun toekomst. Een moeder die tot haar levenslange missie gemaakt had om haar dochters in alles zo veel mogelijk uit te laten blinken. In de hoop dat de dochters een andere toekomst zouden hebben dan zij heeft gehad. Een moeder die als jong meisje afgestoten is door haar eigen moeder, haar biologische vader niet eens kende en opgevoed is door haar oma. Een vrouw die vanaf haar 14e werkte en wiens leven uit zwoegen, mishandeling, liefdeloosheid en offers brengen bestond. Een moeder die zich stellig voorgenomen had dat haar kinderen een betere toekomst zouden krijgen en dat zij daar alles voor zou doen wat nodig was. En dat deed ze, all the way. Het was een harde, verbeten liefde. Voor een kind niet te herkennen als liefde.

Er stonden ook twee meisjes op dat podium. Twee levens die de hypotheek vormden van de offer van de moeder. Het beste was niet goed genoeg om dat lijden goed te maken. Een van die meisjes was ik.

Afwezig als vader en toch allesoverheersend aanwezig op dat podium stond een man die zijn houvast en ondergang gevonden heeft in de alcohol, met een diepe spoor van vernieling, agressie en mishandeling. Het woord vader roept bij mij geen warme emoties op. Eigenlijk voel ik er helemaal niets bij. Ik heb altijd gedacht dat dit kwam doordat mijn vader geen noemenswaardige rol in mijn opvoeding heeft gespeeld. Te veel met zichzelf bezig, te vaak ook simpelweg buiten bewustzijn door de drank. Ik heb geen herinneringen aan geknuffeld of op schoot genomen worden, aan verhalen voor het slapen gaan, aan bemoedigende woorden of trotse blikken. Geen herinneringen aan iets samen doen of een bemoedigende hand op mijn schouder.

Ergens na mijn dertigste realiseerde ik mij dat niets voelen een pantser voor mij geworden was – juist omdat er zo veel te voelen was. Emoties die zo pijnlijk waren dat ik er geen raad mee wist. Waar kon ik heen als jong meisje met mijn doodsangst als mijn dronken vader een bijl in de deur gooide, het complete servies aan diggelen smeet of mijn moeder aanviel in zijn blinde woede? Wat moest ik met mijn wanhoop als ik ’s nachts met mijn moeder en jongere zusje op een bankje op het station moest slapen omdat het thuis niet veilig was? Wat moest ik met mijn diepe schaamte vanwege het alcoholisme en agressie van mijn vader?

Het meisje dat zich zo bedreigd voelde, heeft besloten dat niet voelen veiliger was. Ik heb geleerd om sterk en onafhankelijk te zijn. Als ik niemand echt dichtbij zou laten komen, kon ik niet gekwetst worden. Ik heb geleerd dat mijn bestaan niet onvoorwaardelijk is. Dat er een grote prijs van lijden, pijn en vernedering voor betaald is. Een prijs die zo zwaar op mij drukte, dat ik hoe dan ook tekort schoot en teleurstelde.

Maar man, wat wilde ik voldoen! Wat wilde ik het offer afbetalen, het lijden van mijn moeder waard zijn. Mijn taal van liefde werd: mijn best doen, lief zijn, hard werken, onzichtbaar zijn op de juiste momenten. Dat waren overigens de meeste momenten.

De ‘erfenis’ van mijn jeugd heeft in grote mate mijn leven gedomineerd. Ook als volwassene heb ik een grote prestatiedrang gekend en een even grote behoefte aan waardering en acceptatie. Ik wilde dat ik kon zeggen dat het anders was, dat ik deze last van me af heb geschud zoals een hond zijn vacht uitschudt na de regen. Maar dat is niet zo. Het gevoel dat anderen beter zijn dan ik, is gebleven en stak regelmatig de kop op. Ik bleef mezelf vergelijken met anderen en vond dat het altijd beter kon.

Als ik terugkijk op mijn leven, heb ik zelden rust ervaren of genomen. Altijd was er een doel, een project, een taak of een rol die ik goed wilde vervullen. Als dochter, vrouw, moeder, schoondochter, werknemer, collega, vrijwilliger, vriendin, buurvrouw. Altijd bezig, altijd onderweg, altijd in beweging, wanhopig op zoek naar het volle leven. Het heeft me ver gebracht. Tot mijn vlucht op grote hoogte werd onderbroken en ik in een vrije val in een burn-out en kort daarna in een depressie raakte.

Die vrije val (en de langzame weg omhoog dat heling en herstel bracht) hebben van mij een vrouw met een missie gemaakt. Niet om een burn-out zo snel mogelijk te fixen. Want die burn-out is niet het probleem. Echt, dat vind je misschien hard te geloven: je burn-out is niet hét probleem. Want, weet je, een burn-out is het laatste waar je op zit te wachten en het is het beste wat je kan overkomen.

Het echte probleem zijn de redenen, gebeurtenissen, verklaringen, waarom die burn-out nodig was. Daar ligt de bron van de antwoorden en de oplossing.

Mijn missie is om mannen en vrouwen te helpen om hun identiteit te herstellen, om van hun innerlijke wonden te helen. Zodat de noodrem van een burn-out nooit meer nodig is.

Ik wil er zijn voor de vrouw die van buiten sterk en perfect is, maar van binnen huilt en op haar tenen loopt. Ik wil er zijn voor de man die naast partner, vader en promovendus ook nog politicus of wereldverbeteraar is en toch in stilte zichzelf de vraag stelt: wat is het nut van mijn leven?

Ik wil er zijn voor de vrouw die zich afgedankt en waardeloos voelt, nu ze tot stilstand is gekomen. Ik wil er zijn voor de man voor wie een stap terug doen onacceptabel falen is.

Ik wil er zijn voor de man die de leegte in zijn binnenste met de valse hoop van perfectionisme en presteren wil sussen. Ik wil er zijn voor de vrouw die zo graag haar luchtkastelen overeind wil houden, dat ze niet eens doorheeft dat ze zichzelf stukje bij beetje kwijtraakt.

Ik wil er zijn voor de mens die, op zoek naar het volle, vreugdevolle leven, steeds meer leegt en vreugdeloosheid ervaart en zich vertwijfeld afvraagt wie hij eigenlijk is.

Ik ben geen goeroe die het licht heeft gezien en definitief genezen is van al haar worstelingen, problemen en tegenslagen. Het is niet zo dat ik nooit meer ergens last van heb. Het is niet zo dat ik alle antwoorden heb. Het is zelfs niet zo dat ik de antwoorden die ik al gevonden heb, altijd toe kan passen in mijn leven. Ik heb geen perfecte oplossingen, niet voor mijzelf en ook niet voor jou. Wat ik wel heb, en dat wil graag met je delen, zijn de zoektocht die ik afgelegd heb, de heling die ik ervaren heb en de levenslessen die ik geleerd heb. Je bent welkom.

About Leona Aarsen

Leona Aarsen is coach, register counsellor, BCZ® registertherapeut en EMDR Master Practitioner. Ze werkt met hoogopgeleide professionals rondom de thema’s stress, burn-out, depressie en trauma. Haar opdrachtgevers zijn o.a. universiteiten, hogescholen, gemeenten, GGZ instellingen, bouwbedrijven, MKB.

Leave a Reply