Het verleden: daar wil ik het niet over hebben

Jaren terug, toen ik nog beginnend coach was, had ik een kennismakingsgesprek met iemand. Hij had een vraag die te maken had met de toekomst van zijn werkzame leven, hij stond voor een belangrijk besluit. Een jaar daarvoor had hij zijn zoontje verloren. Hij wilde het echter niet verder over het verleden hebben: ‘ik heb geen behoefte aan zweverig gedoe, daar gaat mijn vraag niet over’. ‘Dat is prima, daar hoeven we het ook niet over te hebben’, antwoordde ik.

Mijn antwoord ging in tegen de innerlijke stem in mij die zei: hoe kun je afscheid nemen en nieuw beginnen als je het niet wilt hebben over het verliezen van je kind? Maar ik was beginnend en het krijgen van een klant woog zwaarder dan zeggen wat gezegd moest worden. Ik heb die klant echter niet gekregen, hij is afgehaakt vanwege een gebrek aan een klik. Kort daarna ging hij aan de slag bij een andere coach…jawel, over het verlies van zijn kind.

SOLK: en dan?

Pas geleden had ik weer een kennismakingsgesprek. Hij zocht hulp voor zijn lichamelijke en emotionele klachten die maar niet overgingen. De lijst van hulpverleners die hij al bezocht heeft, was indrukwekkend: huisarts, bedrijfsarts, neuroloog, cardioloog, longarts, internist, haptonoom, fysiotherapeut, body stress release therapeut, psycholoog. Niets werkte – niet wezenlijk althans, hij bleef achter met de diagnose SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten). Ik vroeg hem waarom niet. Over de psycholoog zei hij: ‘toen zij  over mijn verleden begon, was ik er helemaal klaar mee. Ik wil het helemaal niet over het verleden hebben, dat is niet relevant voor waar ik nu mee zit. Dat is een keihard besluit. Dus daarover beginnen is zinloos. Binnen no time was ik afgehaakt.’

Ik besluit voorzichtig verder te vragen. Waarom is het zinloos om te praten over het verleden? Vanwaar dat keiharde besluit? Ik vermoed dat dat nodig was geweest, als zijn enige strohalm voor zelfbescherming. Er ontstaan vage contouren van een verleden dat – vermoed ik – diepe wonden heeft aangebracht. Diepe wonden die hij niet wil voelen, laat staan ermee aan de slag gaan. Sommige situaties en mensen roepen extreme woede bij hem op – dat wil hij koste wat het kost vermijden, wegdrukken. Ik vraag hem of hij weet wat de functie van boosheid en woede is. Samen komen we uit bij grenzen bewaken, zichzelf beschermen, overleven. Hij is even stil. Het lijkt een nieuw inzicht voor hem.

verleden verwerken

Foto: Joshua Earle, Unsplash

Ontdooien wat bevroren is

Hij bekrachtigt zijn stellingname een paar keer gedurende het gesprek: ‘daar wil ik het niet over hebben, over vroeger. Dat is een bewust besluit’. Tegelijkertijd ontstaat enige ruimte om wat flarden uit het verleden aan te stippen. Het is onwennig voor hem, zie ik. Hij is zoekende, alsof hij ook verrast is door zichzelf, dat hij niet al opgestaan en vertrokken is.

‘Ik wil geen zweverigheid’, zegt hij. ‘Wat versta je daaronder?’ vraag ik. ‘Nou, alles wat je niet kunt zien, wat niet tastbaar is, dus dingen die er niet zijn’, legt hij me uit. ‘Zuurstof is niet zichtbaar, maar bestaat wel. Liefde is niet tastbaar, maar het bestaat wel. Verdriet en woede zijn niet tastbaar, maar ze bestaan wel. De dood is niet tastbaar, maar bestaat wel. Vind je die ook zweverig?’ ‘Nee, dat niet’, zegt hij. Hij weet ook niet zo goed meer wat hij onder zweverigheid verstaat.

‘Stel nou, dat het de moeite waard zou zijn om het over vroeger te hebben, omdat het de kramp in je spieren en de onrust in je hoofd oplost…Stel dat jij aan mag geven waar voor jou de grens is en dat ik dat respecteer en tegelijkertijd jou een spiegel voorhoud… Zou het dan wel mogen, samen onderzoeken wat jou zo vastberaden maakt in het wegduwen van herinneringen, mensen, gevoelens?’

Het mag. We gaan op reis. Verleden, heden en toekomst verbindend.

About Leona Aarsen

Leona Aarsen is coach, register counsellor, BCZ® registertherapeut en EMDR Master Practitioner. Ze werkt met hoogopgeleide professionals rondom de thema’s stress, burn-out, depressie en trauma. Haar opdrachtgevers zijn o.a. universiteiten, hogescholen, gemeenten, GGZ instellingen, bouwbedrijven, MKB.

Leave a Reply